Heer van het woud – Megan Lindholm

Soms grijpt een boek je naar de keel. Vanwege de echtheid, de warmte en de berusting die eruit spreken. Zo’n boek is ‘Heer van het woud’ van Megan Lindholm, beter bekend als fantasyschrijfster Robin Hobb.
Het verhaal gaat over Evelyn die met haar zoontje en echtgenoot vanuit Alaska naar Tacoma reist, omdat haar man zijn ouders uit de brand wil helpen op het bedrijf. Evelyn laat haar geliefde blokhut in de bossen niet graag achter, maar ach… het is toch maar voor twee maanden? Maar al de twee maanden worden langer en langer. Evelyn wordt maar ternauwernood geaccepteerd door haar schoonfamilie. Ze kan en wil zich niet aanpassen aan een leven dat draait om geld, decorum, mooie kleding. Maar ondertussen wordt haar vijfjarige zoontje bijna gekaapt door haar familie, kiest haar man steeds meer de kant van zijn familie. En dan verschijnt de faun Pan weer op het toneel.
Evelyn bracht haar jeugd door in de bossen van Alaska en de faun was haar speelkameraad. Echt, of verzonnen? Dat laatste, vertelt ze zichzelf, maar als hij opnieuw verschijnt is dat niet meer mogelijk. En terwijl ze zich langzaam overgeeft aan het wezen dat de natuur in al zijn wildheid vertegenwoordigd, gebeurt het allerergste wat haar kón overkomen…
Lindholm/Hobb beschrijft dit verhaal van onmacht en liefde op verpletterend mooie wijze. De manier waarop Evelyn worstelt met zichzelf, met haar liefde voor haar man, maar meer nog die voor Pan is prachtig. Haar onmacht en onwil om te veranderen, haar eenzaamheid. En dan is er nog de natuur van Alaska, prachtig en wild. En lang zo lieflijk en romantisch niet als veel mensen – Evelyn inclusief – denken.
Kortom: een geweldig boek.

382 pagina’s | Luitingh | januari 2009

Prijs: niet meer verkrijgbaar

Tunnels

Soms kun je alleen maar verbijsterd zijn over het onbegrijpelijke succes van een boek. ‘Tunnels’ van schrijversduo Roderick Gordon en Brian Williams is er zo een.

De ‘buzz’rond het boek was erg positief. En toen ik voor de vakantie boeken wilde inslaan, ontdekte dat ik veel te laat was en de bieb halfleeg, maar wél alledrie delen van Tunnels er nog lagen, was ik tevreden. Lekker lezen. Toch nog.

Niet dus.

Wat een saai boek. Wat zit de plot voorspelbaar en gemakzuchtig in elkaar. Wat zijn de karakters ergerlijk plat. En dan slagen de schrijvers er ook nog geen moment in om hun waanzinnige verzinsel geloofwaardig te maken.

Will Burrows is de zoon van een aan lager wal geraakt historicus. Samen met zijn vader graaft hij tunnels, zoekend naar ‘archeologische’ vondsten in een buitenwijk van Londen. Maar dan verdwijnt zijn vader op mysterieuze wijze. Will en zijn vriend Chester gaan hem zoeken in een tunnel die hij groef in een kelder van zijn huis. En ontdekken dat er een onbekende wereld schuilgaat in de diepere lagen van de aarde. Een wereld, ontdekt Will, die eígenlijk de zijne is.

Idee? Leuk! Maar de uitwerking is bedroevend. Will houdt van zijn familie – de moeder die uitgeblust op de bank tv zit te kijken, de vader die niets anders doet dan rondhangen in zijn bedroevende museumpje, zijn regelzuchtige zus. Maar waarom? Ze hebben geen enkel sympathiek trekje. En ook geen enkel geloofwaardig trekje, behalve dan als concept. De wereld onder de grond? Oninteressant en slechts oppervlakkig uitgewerkt. Spannend? Je zit hoogstens te wachten tot het overgaat.

Ik heb nog even gedacht dat het aan mij lag. Te oud. Geen doelgroep meer. Maar ook mijn fantasy- en Harry Potter minnende dochter kon zich er niet doorheen worstelen.

Blijft de vraag waar die positieve buzz vandaan kwam. Deel 2 en 3 gaan in elk geval ongelezen terug naar debieb

431 pagina’s | House of Books B.V., The | april 2008

16,95 euro

Vrouwe van Arak

Weer eens een fantasy voor grote mensen lezen. Het was alweer een poosje terug. De laatste tijd knapte ik vaak af op de zoveelste ‘uitverkorene die die wereld moet redden’. Maar toen kreeg ik ‘Vrouwe van Arak’ van Adinda Volkers in handen en ik ging op vakantie en… ik heb genoten! Een fijn boek van een nog onbekende Nederlandse fantasyschrijfster, dat vooral uit doet zien naar méér.

Centraal in het boek staat het meisje Mehory dat op een dag in het gebied terecht komt van de eenhoornrijders – een ouderwetse militaire garde. Ze ontmoet er de eenhoorn Harthoorn en wat niemand had kunnen voorzien – nou ja, de lezer misschien wel, maar soit – gebeurt. Harthoorn en Mehory voelen een klik, een zielsverwantschap. Een liefde zo diep, dat Harthoorn zijn voorbestemde berijder weigert om een verbintenis met Mehory aan te kunnen gaan.

En zo belandt Mehory, ondanks fel protest van haar familie én de eenhoornrijders van de kazerne, op de akademie om ook een Rijder te worden. Alles om bij Harthoorn te zijn. En dan, middenin alle verdrukking, krijgt ze dromen. Ze voelt zich geroepen door de planeet zelf en gaat op weg om de dreigende vernietiging van de eenhoorn en het oude ras dat ooit de planeet Arak bevolkte, tegen te houden.

Het verhaal deed me vaag denken aan ‘In de schaduw van de zwarte zon’ van C.S. Friedman. Een fantasyverhaal met een vleugje sciencefiction en niet te lieflijk. Want Arak is níet een typische fantasywereld vol elfen en tovenaars. Het is een moderne wereld waarin mensen zich voortbewegen in zweefs, communiceren via vids en transport plaatsvindt via grote vrachtwagens. De pers is alomtegenwoordig en de eenhoornrijders die ooit zo belangrijk waren in de strijd tegen de xxx zijn eigenlijk een reliek uit een voorbije tijd.

De botsing tussen die twee werelden is wat het verhaal anders en interessant maakt. De queeste van Mehory gaat niet alleen door magische wouden en langs klaterende rivieren, maar ook over snelwegen en dwars door steden. Zij en haar medestanders leveren niet alleen strijd tegen monsters en tovenaars, maar ook tegen vrachtwagenchauffeurs, politici, opdringerige persmuskieten en godsdienstfanatici.
Ook de mensen om Mehory heen hebben elk hun eigen motieven, karakterfouten en worstelingen. Mooie, ronde karakters die boeiend zijn om te volgen. Zelfs de eenhoorns zijn niet de lieflijke wezens uit de mythologie, maar krachtige, gevaarlijke dieren met hun eigen agenda.

Al die dingen maken dat ik het Volkers vergeef dat ontwikkelingen soms nogal plotseling uit de lucht komen vallen. Dat de rol van ‘slechterik’ Tyrkiul maar matig voorbereid is en het karakter zelf wel erg plat afstotelijk is. Dat haar queeste lang vaag blijft. Zelfs dat Mehory, die de Vrouwe van Arak is, naar mijn smaak veel te slap en meegaand is. ‘Laat je ballen zien meid!’ riep ik haar soms in gedachten toe.

Maar dat neemt niet weg dat de roman als geheel heerlijk wegleest en zijn plek verdient onder de betere fantasyromans. En dat ik vooral benieuwd ben wat Volkers gaat doen in het volgende deel van wat gepland is als een trilogie. Ik wacht vol ongeduld!

474 pag. | Uitgeverij Verschijnsel | 2009

19,95 euro

Koepels, Mariëtte Aerts

Met een zucht leg ik het weg. ‘Koepels’ van Mariette Aerts. Een week of twee bracht ik regelmatig en met plezier tijd door in de wereld van puber Marni. En nu is het voorbij. En dat is een beetje jammer, want het is een fijn boek. Koepels is een sciencefiction verhaal over de puber Marni die haar leven doorbrengt in kunstmatige koepels waarin een deel van de mensheid na de Grote Overstromingen haar toevlucht heeft gezocht. Een leven dat wordt bepaald door de altijd aanwezige stem van Registratie, die alles hoort, alles ziet en alles bepaalt. Scholing gebeurt in een virtueel klaslokaal, vrije tijd wordt doorgebracht in een elastipak dat gebruikers in staat stelt om virtuele werelden te betreden. Maar er is – natuurlijk – meer aan de hand. Marni’s moeder is de koepels ontvlucht, omdat ze de onechtheid van het leven daar niet meer verdroeg. MET’s, kunstmatig gegroeide mensen met implantaten die als bedienden fungeren, zijn ontevreden. En er zijn twijfels: is de wereld buíten de Koepels echt zo onbewoonbaar als iedereen altijd te horen krijgt? Onvrede broeit. Alles verandert als Marni en haar vriend Tren in het spel Dragon Flight in contact komen met een gamebedenker Fabio Arcadi. Hij zegt dat hij spelonderdelen op ‘gewone’ gebruikers. Maar er is meer aan de hand. En Marni’s vriendin Vonya brengt haar in contact met mensen die huizen in de treintunnels ónder de koepel. Een plek waar Registratie níets kan horen of zien. En dan is er nog Dorcas, de jongen die hen voortduren achtervolgt en pest. Zíjn ouders bekleden hoge functies bij Registratie. Koepels is een vlot geschreven boek dat vooral overtuigt door de details waarmee deze wereld van de toekomst is geschreven. De alomtegenwoordigheid van Registratie, de nauwgezette manier waarop de koepelbewoners iedere ochtend worden gemeten en gewogen, de Scholing, de virtuele ruimtes en de Mets. Aerts schrijft vlot en vaardig en slaagt er gemakkelijk in je mee te nemen in haar universum, bijna vijfhonderd bladzijden lang. En daar zit hem een minpunt. Want die vierhonderd bladzijden zijn wel een beetje veel voor het verhaal dat Aerts vertelt. Keer op keer legt ze de lezer uit hoe arm Marni is, hoe rijk Dorcas. Telkens weer vragen de kinderen zich af hoe ‘echte’ regen zou voelen, verlangen ze naar geuren in de virtuele werelden. Te vaak. En dan het verhaal: het is prettig leesbaar en onderhoudend. Maar tegelijk een beetje lief. Een groot deel van het boek bestaat uit de strijd tussen Dorcas en de vrienden Marni enTren. Dorcas zit het tweetal continu dwars in de virtuele spelwerelden. Dit conflict draagt bijna de helft van het boek, maar omdat ieder reëel gevaar ontbreekt – dood in een virtuele wereld levert enkel puntenaftrek op – is het niet tenenkrommend spannend. Bovendien vraag je je af waaróm die gemene Dorcas zo gefixeerd is op Marni en Tren. Ook de ‘echte’ wereld wil maar niet gevaarlijk worden. Als Marni Registratie uitscheldt, krijgt ze straftijd. Ofwel: geen VR-spellen spelen. De pistolen waar de kinderen mee bedreigt worden, schieten geen echte kogels af, maar verdovingspijltjes. Alleen voor de MET dreigt echt gevaar: hem wacht de verbrandingsoven als hij zich onwelgevallig gedraagt. En dan dringt de vergelijking met de Hongerspelen zich op. Ook een wereld van na-de-ramp. Maar rauw. Wreed. En mede daardoor ook meeslepend. Collins’ boek durf je niet meer weg te leggen. Aerts verhaal is prettig. Het leest lekker en is heel geschikt om lange uren mee door te brengen tijdens de vakantie. Lekker lezen. Maar hier en daar een beetje te lekker.

477 pagina’s | Meander – Vier Windstreken | juni 2011

14,95 euro

Reckless. Achter de Spiegel, Cornelia Funke

Wat een taalwonder is Cornelia Funke toch. Haar beelden en associaties, haar bloemrijke beschrijvingen zijn een genot om te lezen. Haar boek ‘Reckless. Achter de spiegel’ is daarin geen uitzonderingen.
Het verhaal draait om Jacob Reckless. Hij is nog een kind als zijn vader spoorloos verdwijnt en hij alleen achterblijft met zijn moeder en jongere broertje Will. Maar in een boek vindt hij een boodschap van zijn vader. ‘De spiegel gaat alleen open voor wie zichzelf niet kan zien’, staat er.
Jacob ontdekt het geheim: achter de spiegel in de kamer van zijn vader ligt een andere wereld. Het land van sprookjes en magie. Van Sneeuwwitje en Doornroosje. Van machtige koninginnen en wrede monsters. Maar het is ook een land dat in oorlog verkeert tegen de goyl, wezens met een huid van steen. Een vloek van de Zwarte Fee zorgt ervoor dat degenen die de goyl verwonden met hun nagels, niet alleen veranderen in goyl, maar ook vergeten wie ze zelf zijn.
Jacob houdt de wereld achter de spiegel verborgen voor zijn familie. Maar dan ontdekt zijn broer het geheim, volgt en raakt gewond. En Jacob weigert zijn broer te verliezen. En zet alles op alles om hem te redden.
Een genot om te lezen dus. Funkes taal is prachtig, de emoties meeslepend. Toch: ze bewaart ook steeds een bepaalde afstand tot haar karakters. Het duurde tot halverwege dit boek, dat ik gegrepen werd door Jacobs strijd. En zelfs daarna: ondanks de wens om door te lezen, ondanks de bewondering voor Funkes prachtige taalgebruik, werd ik niet écht geraakt.
Hoe dat komt? Misschien door de wisselende perspectieven. Misschien juist door die bloemrijke omschrijvingen die afleiden van het verhaal zelf.
En dan is er de sprookjeswereld. Ik ben dol op ‘andere werelden’. Maar het ‘echt’ maken van de klassieke sprookjesfiguren als Sneeuwwitje en Doornroosje, de gouden bal en tafeltje-dekje. Dat is al zo vaak gedaan, dat het niet meer verrast. Ik had liever gezien dat Funke haar fantasie voor iets nieuws gebruikte. Ook haar sprookjeswereld zit vol met originele, nieuwe vondsten. Wat te denken vande ‘kleermaker’ een gruwelijk wezen dat huist in donkere bossen en kleren knipt van de huid van zijn slachtoffers?
Niettemin: een fijn verhaal om te lezen. En het is wachten op deel twee, want aan het eind van dit boek is het verhaal duidelijk niet afgelopen.

296 pagina’s | Querido Kinderboek | september 2010
Prijs: 16,95

De Nevelprins, Carlos Ruiz Zafon

Het is uit. Klaar. Het sfeervolle debuut van Carlos Ruiz Zafon ‘De nevelprins’. Het is een dromerig, sprookjesachtig, klassiek verhaal. Spannend ook. En toch blijf ik achter met het gevoel dat er nog overal losse eindjes hangen die ik graag vastgeknoopt had gezien.

In De Nevelprins verhuist de jonge Max Carver met zijn familie naar een dorp aan zee. Om aan de oorlog te ontkomen. De familie trekt in het strandhuis van het echtpaar Fleischmann dat zijn enige zoon verloor aan de zee. In de tuin vindt Max een ommuurde tuin met sinistere standbeelden. Vanuit de kelder duiken oude films op van de gestorven zoon van de Fleischmanns. En dan is er de kat, die Max’ zus Irina oppikte op het station en die een vreemde, kwaadaardige uitstraling heeft. Het vreemde ongeluk, waardoor ze dagenlang op het randje van de dood zweeft.
Ondertussen maken Max en zijn andere zus Alicia maken kennis met de adoptiezoon van de vuurtorenwachter. Met hem duiken ze naar een vreemd wrak dat voor de kust is gezonken. Is het de komst van de Carvers in het verlaten huis die het oude verhaal weer tot leven wekt? Of is het de liefde die opbloeit tussen Roland en Alicia?
Hoe dan ook: in de dagen die volgen ontdekken de kinderen dat een oud kwaad nog altijd rondwaart. De Nevelprins duikt weer op en eist de prijs op die hem lang geleden werd ontzegd.

De Nevelprins is net zo sfeervol en dromerig geschreven als Zafons ‘Schaduw van de Wind’. Het is een boek dat vraagt om uitgelezen te worden, een dwingend verhaal over goed en kwaad. Over ondoordachte beloften, dapperheid en zelfzucht.
Maar het lijkt alsof Zafon ook zelf verloren was in zijn eigen droom. Alsof hij meereisde met zijn karakters, meekeek door hun ogen, maar soms vergat wat hij zelf had gezien. Want die sinistere kat, wat was dat nou? Wat betekent het, als tijd niet bestaat? Wat deden die beelden in de tuin van het huis en waarom sloeg de Nevelprins niet eerder toe?
Ik had graag antwoord gekregen op die vragen, maar Zafon laat niets los.
En dan zijn er de vele wisselingen van perspectief, die de afstand van Zafon tot zijn karakters benadrukt. Je komt niet werkelijk bij hen en registreert het drama meer dan dat het je werkelijk raakt.
Maar misschien is dat niet nodig. Misschien is dat wel precies wat zo’n duister sprookje nodig heeft. Mysterie, vragen en afstand. Een boeiende, duistere, magische droom.

Uitgeverij Signatuur, 2010 (org. 1993)
208 pag.
ISBN 9789056723521
Prijs 15,00

Boy 7, Mirjam Mous

Snel. Spannend. Meeslepend. Dat is Boy 7 van Mirjam Mous.
Nu de langere versie.
Een jongen, de ik-figuur, vindt zichzelf terug in de middle of nowhere. Hij weet niet waar hij is. Sterker, hij weet niet eens wíe hij is. In een rugzak die bij hem in de buurt ligt, vindt hij flink wat geld en een telefoon. Van hem? Een voicemail bevat zijn eigen stem die zegt: ‘Wat je ook doet, bel in géén geval de politie.’
Wanneer een passerende auto hem oppikt, noemt hij zichzelf Boy 7, naar de merkjes op de tas. En dan begint de spannende, wervelend zoektocht van Boy 7 naar zijn eigen identiteit. Maar wie kan hij vertrouwen?
Het gegeven – geheugenverlies – is natuurlijk niet heel origineel. Daar is Mous zich van bewust, met enkele expliciete verwijzingen naar bijvoorbeel The Bourne Identity. De loop van het verhaal zelf – we gaan via heropvoedingsprogramma’s, kluissleuteltjes, vreemde voicemails, een chip en gevonden krantenartikelen naar de oplossing – ook niet.
De uitkomst zie je al van mijlenver aankomen.
En toch.
Toch pakt dit boek vanaf de eerste bladzijde. Toch wil je weten of je gelijk had met je voorspellingen. Toch leef je mee met Boy 7, die natuurlijk helemaal niet zo heet.
Dus heeft Mous haar werk toch verdomde goed gedaan. Een aanrader.